خانه / متن کامل استانداردها / بخش 6- طرح‌ریزی

بخش 6- طرح‌ریزی

۱-۶ اقدامات رسیدگی به ریسک‌ها و فرصت‌ها

۱-1-۶ هنگام طرح‌ریزی سیستم مدیریت کیفیت، سازمان باید به شرایط اشاره شده در 4-1 و الزامات مندرج در 4-2 و ریسک‌ها و فرصت‌هایی که نیازمند رسیدگی هستند، توجه داشته باشد:
الف کسب اطمینان از تأمین نتیجه/ ‌نتایج مورد انتظار از سیستم مدیریت کیفیت؛
ب افزایش اثرات مطلوب؛
پ جلوگیری یا کاهش اثرات نامطلوب؛
ت دستیابی به بهبود.

۲-1-۶ سازمان باید موارد زیر را طرح‌ریزی نماید:
الف اقدامات برای رسیدگی به این ریسک‌ها و فرصت‌ها؛
ب چگونگی:
1- هماهنگ‌سازی و پیاده‌سازی اقدامات مربوط به فرآیندهای سیستم مدیریت کیفیت؛ (4-4 را ببینید)
2- بررسی اثربخشی این اقدامات.

اقدامات برای رسیدگی به ریسک‌ها و فرصت‌های تعیین شده باید متناسب با تأثیر بالقوه در انطباق محصولات و خدمات باشد.
تبصره 1 گزینه‌های رسیدگی به ریسک‌ها می‌تواند شامل اجتناب از ریسک، ریسک به‌منظور ایجاد فرصت، حذف منبع ریسک، تغییر عواقب یا کاهش احتمال وقوع، توزیع خطر، یا تصمیم‌گیری آگاهانه برای پذیرش ریسک باشد.
تبصره 2 فرصت‌ها می توانند به اتخاذ روش‌های جدید، راه‌اندازی محصولات جدید، گشایش بازارهای جدید، رسیدگی به مشتریان جدید، ایجاد مشارکت، استفاده از فنآوری‌های جدید و سایر تسهیلات مطلوب و مناسب برای رسیدگی به نیازهای سازمان یا مشتریان منجر شوند.

1-2-1-6 تجزیه و تحلیل ریسک

سازمان باید در تجزیه و تحلیل ریسک، لااقل، درس‌های آموخته شده از فراخوانی محصول، ممیزی محصول، بازگشتی‌ها و تعمیرات پای کار، شکایت‌ها، ضایعات و دوباره‌کاری‌ها را در نظر گرفته باشد. سازمان باید اطلاعات مدوّن را به عنوان شواهدی از نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل ریسک حفظ نماید.

۲-2-1-6 اقدام پیش‌گیرانه

سازمان باید اقدام (اقدامات) از رفع علل عدم‌انطباق بالقوه را به منظور جلوگیری از وقوع آنها تعیین و پیاده‌سازی نماید. اقدامات پیش‌گیرانه باید متناسب با شدّت مسائل بالقوه باشد.

سازمان باید فرآیندی برای  کاهش اثرات/ اثرات منفی ریسک‌، شامل موارد زیر، ایجاد نماید:
الف تعیین عدم‌انطباق‌های بالقوه و علل آنها؛
ب ارزیابی نیاز به اقدام برای پیش‌گیری از وقوع عدم‌انطباق‌ها؛
پ تعیین و اجرای اقدامات مورد نیاز؛
ت اطلاعات مدوّن از اقدام اتخاذ شده؛
ث بررسی اثربخشی اقدامات پیشگیرانه اتخاذ شده؛
د استفاده از دروس آموخته شده برای پیش‌گیری از وقوع مجدد در فرآیندهای مشابه (ایزو 9001 را ببینید، بند ۷-1-۶)

6-1-2-3 طرح‌های اقتضایی

سازمان باید:
الف ریسک‌های داخلی و بیرونی تمامی فرآیندهای تولید، تجهیزات و زیرساخت‌های‌ ضروری را برای حفظ خروجی تولید و حصول اطمینان از برآورده‌سازی الزامات  مشتری شناسایی و ارزیابی نماید.
ب طرح‌های اقتضایی مبتنی بر ریسک‌ و تأثیر آن بر مشتری را تعریف نموده باشد؛
پ طرح‌های اقتضایی برای تداوم عرضه را در صورت بروز هر یک از موارد زیر تهیه نموده باشد:
— خرابی تجهیزات کلیدی (هم‌چنین بند 8-5-6-1-1 را ببینید)؛
— وقفه‌ی فراهم‌آوری بیرونی محصولات، فرآیندها و خدمات؛
— وقوع مجدد حوادث طبیعی؛
—  آتش‌سوزی؛
— وقفه‌ی ابزار؛
— کمبود نیروی کار؛
— یا اختلالات زیرساخت؛
ت شامل، طرح‌های اقتضایی تکمیلی، یک فرآیند اطلاع‌رسانی به مشتریان و سایر طرف‌های ذی‌نفع برای میزان و مدّت زمان تأثیر هر وضعیت بر فعالیّت‌های مشتری؛
ث آزمون دوره‌ای اثربخشی طرح‌های اقتضایی (به عنوان مثال، شبیه‌سازی، حسب اقتضاء)
د انجام بازنگری‌های طرح اقتضایی (لااقل سالانه) با استفاده از یک تیم چندانتظامی شامل مدیریت ارشد، و به‌روزرسانی حسب نیاز؛
ذ تدوین طرح‌های اقتضایی و حفظ اطلاعات مدوّن توصیف هر ویرایش (ویرایش‌ها)، از جمله شخص (اشخاص) دارای اختیار تغییر (تغییرات).

طرح‌های اقتضایی باید شامل پیش‌بینی‌های صحّه‌گذاری تداوم برآورده‌سازی مشخصّات محصولات تولیدشده برای برآورده‌سازی الزامات مشتری، پس از شروع مجدد تولید پس از موقعیّت‌های اضطراری، هنگامی که تولید متوقف شده باشد، و چنانچه خاموشی فرآیندها در روال عادی پی‌گیری نشده باشد.

۲-۶ اهداف کیفی و طرح‌ریزی تحقق آنها

۱-2-۶ سازمان باید اهداف کیفی و وظایف مربوطه، سطوح و فرآیندهای مورد نیاز برای سیستم مدیریت کیفیت را ایجاد نماید.
اهداف کیفیت باید:
الف با خط مشی کیفیت سازگار باشند؛
ب قابل اندازه‌گیری باشند؛
پ متناظر با الزامات قابل اجرا باشند؛
ت در ارتباط با انطباق محصولات و خدمات و افزایش رضایت مشتری باشند؛
ث نظارت شوند؛
د انتقال داده‌شوند؛
ذ بر حسب اقتضاء به‌روزآوری شده‌ باشند.

سازمان باید اطلاعات مکتوب در مورد اهداف کیفیت را نگه‌داری نماید.

۲-2-۶ هنگام طرح‌ریزی تحقق اهداف کیفیت، سازمان باید موارد زیر را تعیین نماید:
الف آنچه که انجام خواهد شد؛
ب منابعی که مورد نیاز خواهند بود؛
پ افرادی که مسئول خواهند بود؛
ت زمانی که تکمیل خواهند شد؛
ث نتایج چگونه ارزیابی خواهند شد.

۱-2-2-۶ اهداف کیفیت و طرح‌ریزی تحقق آنها – تکمیلی

مدیریت ارشد باید تضمین نماید که اهداف کیفیت برای برآورده‌سازی الزامات مشتری تعریف شده‌اند، ایجاد شده‌اند و در خصوص وظایف، فرآیندها، و سطوح در سراسر سازمان حفظ شده‌اند.

نتایج بازنگری سازمان در مورد طرف‌های ذی‌نفع و الزامات مربوطه به ایشان باید هنگامی که سازمان اهداف کیفی (لااقل) سالانه و شاخص‌های عملکردی مربوطه (داخلی و بیرونی) را ایجاد می‌نماید، در نظر گرفته شده باشند.

۳-۶ طرح‌ریزی تغییرات

هنگام تعیین نیاز سازمان به تغییرات در سیستم مدیریت کیفیت، تغییرات باید به روشی طرح‌ریزی‌شده اجرا شوند. (4-4 را ببینید)

سازمان باید موارد زیر را در نظر بگیرد:
الف هدف از تغییرات و عواقب بالقوه آن؛
ب هماهنگی سیستم مدیریت کیفیت؛
پ دسترسی به منابع؛
ت تخصیص یا تخصیص مجدد مسئولیت‌ها و اختیارات.

درباره‌ی سید مجتبی موسوی

دانش‌آموخته‌ی مهندسی صنایع با گرایش تولید صنعتی، با بیش از ۱۶ سال تجربه در زمینه‌ی سیستم‌های مدیریت کیفیت، لجستیک، تحقیق‌وتوسعه، فنآوری اطلاعات و مالی. در سال‌های آغازین با چند شرکت به‌عنوان مدیر تضمین کیفیت و نماینده‌ی مدیریت همکاری نموده‌ام و بیش از هفت سال است که به عنوان متولی سیستم‌های مدیریت کیفیت با شرکت‌های مختلف در صنایع ریلی، صنایع خودرو، صنایع خانگی، الکترونیک، سازه‌های بتنی و سایر صنایع همکاری داشته‌ام. عمده‌ی فعالیت‌های من در زمینه‌های مدیریت، مشاوره، تدریس و ممیزی سیستم‌های مدیریت شامل حوزه‌های مختلف سیستم‌های مدیریت، ایمنی‌وبهداشت شغلی و محیط‌زیستی؛ و همچنین نظامنامه‌های SPC، APQP، PPAP، FMEA و MSA و سایر ابزار مهندسی کیفیت و نرم‌افزارهای مربوطه بوده و همواره در جستجوی به‌روزآوری دانش و کسب تجربیات جدید هستم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *