خانه / فرآیند انتقال / اهمیت رهبری

اهمیت رهبری

در طول سالیان، ایزو استانداردهای سیستم مدیریت متنوعی برای موضوعات مختلف از کیفیت و محیط زیست گرفته تا امنیّت اطلاعات، مدیریت تداوم کسب‌وکار و مدیریت سوابق انتشار داده است. با وجود توسعه عناصر مشترک، استانداردهای سیستم مدیریت ایزو داری ساختارهایی مختلف هستند. این امر، به نوبه‌ی خود، منتج به برخی از سردرگمی‌ها و مشکلات در مرحله‌ی پیاده‌سازی شده است.
برای کمک به پیاده‌سازی روان فرآیندها، ایزو یک ساختار، متن اصلی، تعاریف و اصطلاحات مشترک را برای استانداردهای سیستم های مدیریت آتی ارائه نموده است. این امر موجب اطمینان از سازگاری بین استانداردهای سیستم مدیریت آتی و تجدید نظر آنها، و تسهیل استفاده ی یک‌پارچه از آنها شده است.
این امر هم‌چنین مطالعه‌ی استاندارد را آسان‌تر نموده، و بر همین اساس، درک آن توسط کاربران را تسهیل نموده است.

خلاصه‌ای از ساختار سطح بالای ضمیمه
کمیته‌های فنّی ایزو، استانداردهای سیستم مدیریت را بر مبنای ضمیمه SL توسعه می‌دهند. ضمیمه SL ساختار، متن و تعاریف و اصطلاحات هماهنگ است، در عین حال توسعه‌دهندگان این استاندارد از انعطاف‌پذیری برای ادغام الزامات و مباحث فنی ویژه خود برخوردارند.

معرفی ضمیمه SL
ساختار سطح بالای جدید ضمیمه SL در تمام استانداردهای جدید سیستم مدیریت ایزو به شرح زیر است:

بخش۱: دامنه
بخش ۲: مراجع عمومی
بخش ۳: اصطلاحات و تعاریف
بخش ۴: محیط سازمان
بخش ۵: رهبری
بخش ۶: طرح‌ریزی
بخش ۷: پشتیبانی
بخش ۸: عملیّات
بخش ۹: ارزیابی عملکرد
بخش ۱۰: بهبود

اتخاذ چارچوب جدید نباید برای سازمان‌هایی که فلسفه‌ی سیستم مدیریت را پذیرفته‌اند به چالش کشیده شود، امّا می‌تواند برای سازمان‌هایی که صرفاً برای دریافت گواهینامه تلاش می‌کنند، نگران‌کننده باشد.
به عنوان مثال: تعمیق در محیط سازمان نیازمند اثبات درک مسائل داخلی و خارجی مؤثر بر کسب‌و‌کار است. این بند ارتباط نزدیکی با رهبری دارد که لزوماً سیستم مدیریت توسط مدیریت ارشد نگه‌داری نمی‌شود، امّا با مقاصد راهبُردی کسب‌وکار هماهنگی دارد.
این موضوع به معنی هماهنگ‌سازی اثربخش کسب‌و‌کار با فرآیندهاست.
بنابراین ضمیمه SL باید سیستم مدیریت کیفیت را در موارد زیر یاری رساند:
۱) بالا بردن سطح استانداردهای هیئت مدیره
۲) هماهنگی استانداردها با نیازهای کسب‌و‌کار

چرا رهبری در فضای کسب‌‌‌و‌کار امروز مهم است؟
رهبری، تحت عنوان توانایی برانگیختن گروهی از افراد برای دستیابی به هدفی مشترک، مهارتی مهم در دنیای کسب‌وکار امروز است. بدون رهبری قوی، بسیاری از کسب‌وکارهای خوب شکست خواهند خورد.
بسیاری از بزرگ‌ترین رهبران جهان، دارای چند ویژگی شخصیّتی مشترک هستند. برخی از این ویژگی‌های بارز عبارت از توانایی ایجاد تغییرات و الهام‌بخشی برای یک چشم‌انداز مشترک؛ و همچنین علم چگونگی تهییج و الگوسازی مهارت‌ها و رفتارهای الزامی برای دستیابی به اهداف تعیین‌شده می‌باشد. رهبران خوب هم‌چنین باید اعتماد به نفس کافی برای توانمندسازی دیگران را برای مشارکت و موفقیّت داشته باشند.

 تفاوت رهبری با مدیریت
مدیریت عمدتاً متمرکز برفرآیندهاست، امّا رهبری بیشتر در مورد رفتار موضوعیّت می‌یابد.
مدیریت به شدّت به قابلیّت‌های قابل اندازه‌گیری ملموس وابسته‌است، مانند برنامه‌ریزی مؤثر، استفاده از سیستم‌های سازمانی، و استفاده از روش‌های ارتباطی مناسب. امّا رهبری متکی بر موارد کمتر ملموس و کمتر قابل اندازه‌گیری وابستگی دارد، مانند اعتماد، الهام‌بخشی، نگرش، قدرت تصمیم‌گیری، و ویژگی‌های شخصیّتی. این موارد برای ایجاد انگیزه در سازمان برای رسیدن به اهداف سیستم‌های مدیریت ضروری هستند.

چگونه رهبری در استانداردهای جدید ایزو گنجانده شده است؟
ابتدا بگذارید ببینیم که رهبری چگونه توسط ایزو تعریف شده است:
رهبری، فرد یا گروهی از افراد است که یک سازمان در بالاترین سطح هدایت و کنترل می‌نمایند.
مدیریت ارشد می‌تواند اختیارات را تفویض نموده و منابع را از درون سازمان فراهم آورد.
چنانچه دامنه‌ی سیستم مدیریت تنها بخشی از یک سازمان را پوشش دهد، مدیریت ارشد اشاره به کسانی دارد که بخشی از سازمان را هدایت و کنترل می‌نمایند.

تعریف مسئولیت‌های رهبری با توجه به بند ۵
مدیریت ارشد باید رهبری و تعهّد خود را با تضمین موارد زیر اثبات نماید:

ایجاد خط مشی و اهداف سیستم مدیریت، سازگار با مقاصد راهبُردی و محیط سازمان. لطفاً توجه داشته باشید که بند ۴ تحت عنوان محیط سازمان، یک بخش جدید در مقایسه با ویرایش‌های سابق بوده و رهبری باید درک صحیح محیط کسب‌وکار و تأثیر آن بر سازمان را به اثبات رساند.
انتقال، درک و اجرای خط مشی در سازمان
کسب اطمینان از هماهنگی الزامات سیستم مدیریت کیفیت با فرآیندهای کسب‌و‌کار و ترویج رویکرد فرآیندی
کسب اطمینان از دسترسی به منابع مورد نیاز سیستم مدیریت کیفیت
کسب اطمینان از دستیابی سیستم مدیریت کیفیت به نتایج مورد انتظار
پاسخگویی در رابطه با اثربخشی سیستم مدیریت
انتقال اهمیّت مدیریت کیفیت اثربخش و انطباق با الزامات سیستم مدیریت کیفیت
به‌کارگیری، کارگردانی و پشتیبانی از افراد برای توسعه‌ی اثربخشی سیستم مدیریت کیفیت
ارتقاء بهبود مداوم و نوآوری
حمایت از نقش‌های مدیریتی مرتبط دیگر به‌منظور تثبیت رهبری ایشان در حیطه‌های تحت مسئولیت

رهبری و خط مشی
رهبری نه تنها الزام به به ایجاد، بازنگری و حفظ خط مشی دارد؛ بلکه نیاز به حصول اطمینان از کاربرد آن در سطح سازمان دارد.

نقش‌ها و مسئولیّت‌ها
رهبری الزام به حصول اطمینان از تخصیص و انتقال مسئولیّت‌ها و اختیارات برای نقش‌های مربوطه در درون سازمان دارد.

تغییر سازمانی
رهبران نیازمند حصول اطمینان از حفظ یک‌پارچگی سیستم مدیریت به هنگام طرح‌ریزی و اجرای تغییرات هستند.
البته برخی از وظایف فوق می‌توانند واگذار شوند، امّا مدیران مسئولیّت دارند از طرح‌ریزی، استقرار و دستیابی به این موارد اطمینان حاصل نمایند.

مزایای رهبری چیست؟
اجازه دهید به آنچه که ایزو در رابطه با رهبری، به عنوان یکی از اصول ۷ گانه‌ی سیستم‌های مدیریت، گفته است؛ نگاهی بیندازیم.
رهبران وحدت رویه نسبت به اهداف و مقاصد سازمان را ایجاد می‌کنند. ایشان بایستی محیطی را در درون سازمان ایجاد نموده و برقرار نگه‌دارند که افراد بتوانند در دستیابی به اهداف سازمان به طور کامل مشارکت داشته باشند.

استفاده از اصل رهبری معمولاً تضمین می‌کند که:

کارکنان با اهداف و مقاصد سازمانی آگاهند و دارای انگیزه‌ی تحقق آنها می‌باشند.
فعالیّت‌ها ارزیابی شده‌اند، هماهنگ هستند و در مسیری مشترک اجرا می‌شوند.
سوءتفاهم‌ها بین سطوح سازمان به حداقل رسیده است.
چشم‌اندازی روشن از آینده سازمان ایجاد شده است.
اهداف و شاخص‌هایی چالش برانگیز تعیین شده‌اند.
الگوهای مربوط ارزش‌های مشترک، انصاف و اخلاق در تمامی سطوح سازمان ایجاد شده‌اند.
اعتماد ایجاد شده و ترس از میان رفته است.
منابع مورد نیاز تأمین شده‌اند، و آموزش و آزادی عمل برای مسئولیّت‌پذیری و پاسخگویی فراهم شده است.
کارکنان الهام گرفته‌اند، تشویق شده‌اند و همکاری ایشان به رسمیّت شناخته شده است.

درباره‌ی سید مجتبی موسوی

دانش‌آموخته‌ی مهندسی صنایع با گرایش تولید صنعتی، با بیش از ۱۶ سال تجربه در زمینه‌ی سیستم‌های مدیریت کیفیت، لجستیک، تحقیق‌وتوسعه، فنآوری اطلاعات و مالی. در سال‌های آغازین با چند شرکت به‌عنوان مدیر تضمین کیفیت و نماینده‌ی مدیریت همکاری نموده‌ام و بیش از هفت سال است که به عنوان متولی سیستم‌های مدیریت کیفیت با شرکت‌های مختلف در صنایع ریلی، صنایع خودرو، صنایع خانگی، الکترونیک، سازه‌های بتنی و سایر صنایع همکاری داشته‌ام. عمده‌ی فعالیت‌های من در زمینه‌های مدیریت، مشاوره، تدریس و ممیزی سیستم‌های مدیریت شامل حوزه‌های مختلف سیستم‌های مدیریت، ایمنی‌وبهداشت شغلی و محیط‌زیستی؛ و همچنین نظامنامه‌های SPC، APQP، PPAP، FMEA و MSA و سایر ابزار مهندسی کیفیت و نرم‌افزارهای مربوطه بوده و همواره در جستجوی به‌روزآوری دانش و کسب تجربیات جدید هستم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *