خانه / متن کامل استانداردها / بخش 3- اصطلاحات و تعاریف

بخش 3- اصطلاحات و تعاریف

3- اصطلاحات و تعاریف

برای مقاصد این مدرک، اصطلاحات و تعاریف ارائه‌شده در ایزو ۹۰۰۱: ۲۰۱۵ کاربرد دارد.

1-3 اصطلاحات و تعاریف صنعت خودرو

لوازم جانبی
ترکیب (ترکیبات) اضافی مشخص شده توسط مشتری که قبل از  تحویل به مشتری نهایی (یا پس از آن) به صورت مکانیکی یا الکترونیکی به وسیله‌ی نقلیه یا انتقال قدرت الحاق می‌شود. (به عنوان مثال: کف‌پوش زیرپایی سفارشی، کف‌پوش تخت اطاقک بار، قالپاق چرخ، سیستم صوتی پیشرفته، دریچه‌ی آفتاب‌گیر، باد شکن، تقویت‌کننده‌ی موتور و غیره)

طرحریزی پیشهنگام کیفیت محصول (APQP)
فرآیند طرح‌ریزی کیفیت محصول که از توسعه یک محصول یا خدمت که نیاز مشتری را برآورده سازد، پشتیبانی می‌نماید؛ APOP به عنوان یک راهنما برای فرآیند توسعه و هم‌چنین یک روش استاندارد برای اشتراک‌گذاری نتایج بین سازمان و مشتریان، عمل می‌نماید؛ APOP  طراحی قوی، آزمون طراحی و انطباق مشخصات، طراحی فرآیند تولید، استانداردهای بازرسی کیفیت، قابلیّت فرآیند، ظرفیّت تولید، بسته‌بندی محصول، آزمون محصول و طرح آموزش اپراتور، به همراه موارد دیگر، پوشش می‌دهد.

قطعات یدکی
قطعه (قطعات) جایگزین برای کاربرد در قطعات خدمات که توسط OEM تولید یا ارائه نشده‌اند ، که ممکن‌است با مشخصات تجهیزات اصلی یا غیر از آن تولید شده باشند.

مجوز
اجازه‌ی مستند برای یک فرد (افراد) با حقوق و مسئولیت‌های مشخص مربوط به ارائه یا ردّ مجوز یا ایجاد محدودیّت در یک سازمان.

قطعات (مرجع) مورد مجادله
قطعه (قطعات) با مشخصّات معلوم، کالیبره شده و قابل ردیابی به استانداردها، با نتایج مورد انتظار (پذیرش یا خرابی) که به منظور صحّه‌گذاری عملکرد یک تجهیز خطاناپذیرسازی شده استفاده می‌شود یا ملزومات کنترل (نظیر اندازه‌گیرهای برو نرو).

 برنامهی کنترل
توضیحات مستند از سیستم‌ها و فرآیندهای مورد نیاز برای کنترل تولید محصول (ضمیمه‌ی الف را ببینید)

الزامات مشتری
تمام الزامات مشخص شده توسط مشتری (به عنوان مثال: فنّی، تجاری، الزامات مربوط به محصول و فرآیند تولید، ضوابط و شرایط عمومی ، الزامات خاص مشتری، و غیره)

الزامات خاص مشتری (CSRs)
تفاسیر یا الزامات تکمیلی مربوط به یک بند (بندهای) خاص از این استاندارد QMS صنعت خودرو

طراحی برای مونتاژ (DFA)
فرایندی که طی آن محصولات برای تسهیل شرایط مونتاژ طراحی شده باشند. (به عنوان مثال: چنانچه یک محصول شامل چند قطعه در زمان کمتری مونتاژ شود، منتج به کاهش هزینه‌های مونتاژ خواهد شد)

طراحی برای ساخت  (DFM)
یک‌پارچه‌سازی طرح‌ریزی محصول و فرآیند برای طراحی محصولی که به سهولت و اقتصادی تولید شود.

طراحی برای ساخت و مونتاژ (DFMA)
ترکیبی از دو روش:
طراحی برای ساخت (DFM)، که فرآیند بهینه‌سازی طراحی برای سهولت تولید، توان عملیاتی بالاتر، و بهبود کیفیت می‌باشد؛ و
طراحی برای مونتاژ (DFA) ، که بهینه‌سازی طراحی برای کاهش ریسک مواجهه با خطا، کاهش هزینه‌ها، و ایجاد سهولت مونتاژ می‌باشد.

طراحی برای شش سیگما (DFSS)
روش‌ها، ابزارها و تکنیک‌های سیستماتیک با هدف طراحی قوی محصولات یا فرآیندهایی است که انتظارات مشتریان را تأمین نموده و می‌توانند در سطح کیفیتی شش سیگما تولید شوند

سازمان مسئول طراحی
سازمان دارای اختیار برای ایجاد مشخصات یک محصول جدید، یا تغییر مشخصات محصول موجود
توجه این مسئولیت شامل آزمون و تصدیق عملکرد طراحی برنامه‌های کاربردی مشخص‌شده‌ی مشتری می‌باشد.

خطاناپذیرسازی
طراحی و توسعه محصول و فرآیند تولید برای پیش‌گیری از تولید محصولات نامنطبق

فرآیند تشدید
فرآیند مورد استفاده برای برجسته‌سازی یا افراشتن مسائل خاص در درون یک سازمان به نحوی که افراد مرتبط بتوانند به این شرایط پاسخ داده و بر حل‌و‌فصل آن نظارت داشته باشند.

تجزیه و تحلیل درخت خطا (FTA)
روش تجزیه و تحلیل شکست استقرایی که در آن حالت‌های نامطلوب از یک سیستم تجزیه و تحلیل شده باشد؛ درخت خطا نقشه‌ی رابطه‌ی بین خرابی‌ها، زیر سیستم‌ها، و عناصر افزون بر طراحی را ضمن ایجاد یک نمودار منطقی از سیستم کلی تجزیه و تحلیل می‌نماید.

آزمایشگاه
امکانات بازرسی، آزمون، یا کالیبراسیون که ممکن است شامل مواد شیمیایی، متالورژی، ابعادی، فیزیکی، الکتریکی، یا آزمون قابلیّت اطمینان باشد؛ امّا محدود به موارد مذکور نمی‌شود.

 دامنهی کاربرد آزمایشگاه
مدرکی تحت کنترل شامل
— آزمون‌ها، ارزیابی ها، و کالیبراسیون های خاصی که یک آزمایشگاه واجد شرایط برای انجام آنهاست.
— فهرستی از تجهیزات که آزمایشگاه برای ارائه‌ی موارد فوق از آنها استفاده می‌نماید؛ و
— فهرستی از روش‌ها و استانداردهایی که در آزمایشگاه فوق استفاده می‌شوند.

تولید
فرآیند ساخت یا تولید
— مواد تولید؛
— قطعات تولیدی یا قطعات خدمات؛
— مجموعه‌ها؛ یا
— عملیّات حرارتی، جوش‌کاری، نقّاشی، آب‌کاری، یا دیگر خدمات تکمیلی.

امکانسنجی تولید
تجزیه‌و‌تحلیل و ارزیابی یک پروژه پیشنهادی برای تعیین امکان تولید محصولی که به لحاظ فنّی الزامات مشتری را تأمین نماید. این (مبتنی بر کاربرد) شامل موارد زیر است امّا محدود به آنها نمی‌شود: هزینه‌های برآوردشده، و حسب ضرورت منابع، امکانات، ابزار، ظرفیّت، نرم‌افزارها، و پرسنل دارای مهارت‌های مورد نیاز، شامل فعالیّت‌های پشتیبانی، که موجود هستند یا برای در دسترس بودن برنامه‌ریزی شده اند.

خدمات ساخت
شرکت‌هایی که آزمون، تولید، توزیع، و ارائه خدمات تعمیر برای قطعات و مجموعه‌ها را به انجام می‌رسانند.

رویکرد چند انتظامی
روش برای تبدیل ورودی از تمامی طرف‌های ذی‌نفع که ممکن است بر چگونگی اداره‌ی فرآیندها تأثیر داشته باشند، توسط یک تیم که اعضای آن شامل پرسنل سازمان بوده و ممکن است شامل نمایندگان مشتری و تأمین‌کننده باشند؛
اعضای تیم ممکن است از داخل یا خارج سازمان باشند؛
چه تیم حاضر باشد یا تیم‌های موقتی که ممکن است حسب اقتضاء استفاده شده باشند؛
ورودی به تیم ممکن است شامل هر دو ورودی‌های سازمان و مشتری می‌باشد.

هیچ مشکلی پیدا نشد (NTF)
طرحی اعمال شده برای قطعات جایگزین شده در دوره‌ی خدمات برای هنگامی که ]قطعات[ توسط تولیدکننده‌ی وسیله‌ی نقلیه یا قطعات تجزیه و تحلیل شده، تمامی الزامات “قطعه‌ی سالم” را تأمین نموده باشند. (همچنین به عناوین “هیچ خرابی پیدا نشد” یا “مشکلی پیدا نشد” ارجاع شده است)

فرآیند برونسپاری شده
بخشی از فعالیّت (یا فرایندهای) یک سازمان است که توسط یک سازمان بیرونی فراهم شده باشد.

تعمیرات اساسی دورهای
روش تعمیر و نگه‌داری برای پیش‌گیری از توقفات عمده‌ی برنامه‌ریزی نشده، مبتنی بر تاریخچه‌ی عیوب یا توقفات، برای بخشی از تجهیزات، یا زیرسیستمی از تجهیزات، اتخاذ پیش‌هنگام خروج از استفاده و پیاده‌نمودن [اجزاء برای تعمیر]، تعمیرات، جایگزینی قطعات، بازمونتاژ، و پس از بازگردانی برای استفاده

نگهداری پیشبینانه
یک رویکرد و مجموعه‌ای از روش‌ها برای ارزیابی شرایط تجهیزات در حال کار، ضمن انجام نظارت دوره‌ای یا مستمر شرایط تجهیزات، به منظور پیش‌بینی زمانی که فعالیّت‌های نگه‌داری باید انجام شوند.

هزینهی اضافی حمل
هزینه‌ها یا مخارج افزون بر تحویل قرارداد شده.
توجه این امر می‌تواند ناشی از روش، مقدار، عدم زمان‌بندی یا تأخیر در تحویل، و غیره ایجاد شده باشد.

نگهداری پیش‌گیرانه
فعالیّت‌های طرح‌ریزی شده در فواصل زمانی منظم (مبتنی بر زمان، بازرسی‌های دوره‌ای و تعمیرات اساسی) برای از بین بردن علل خرابی تجهیزات و توقفات زمان‌بندی‌نشده‌ی تولید، به عنوان خروجی طراحی فرآیند تولید

محصول
قابل استفاده برای هر خروجی مورد انتظار از فرآیند تحقق محصول

ایمنی محصول
استانداردهای مربوط به طراحی و ساخت محصولات برای حصول اطمینان از این‌که مشتری در معرض آسیب یا مخاطرات نیست.

توقف [خاموشیتولید
شرایطی که در آن فرآیندهای تولید غیرفعّال هستند؛ مدت زمان آن ممکن است از چند ساعت تا چند ماه باشد.

طرح واکنشی
اقدام یا مجموعه ای از گام‌های اجرایی تجویز شده در یک طرح کنترل به هنگام شناسایی وقایع غیرمعمول یا وقوع عدم‌انطباق‌ها

محلّ مجزا
محلّی که از سایت‌های تولیدی پشتیبانی می‌نماید و در آن فرآیندهای غیر تولیدی اجرا می‌شوند.

قطعات خدمات
قطعه (قطعات) جایگزینی تولیدشده با مشخصّات OEM که برای کاربرد قطعات خدمات توسط OEM تولید و یا ترخیص شده باشد، از جمله قطعات بازسازی شده

سایت
مکانی که در آن فرآیندهای تولید ارزش افزوده انجام می‌شود.

مشخصّات ویژه
طبقه‌ای از مشخصّات محصولات یا عوامل فرآیند تولید که می‌تواند بر ایمنی یا انطباق با مقررات، تناسب، کارایی، عملکرد، الزامات، و یا فرآیندهای بعدی محصول تاثیرگذار باشد.

شرایط ویژه
موارد مورد توجه از یک طبقه‌بندی مشخص‌شده توسط مشتری، اختصاص یافته به یک سازمان که طی آن یک یا چند الزام مشتری در حال حاضر با توجه به مسائل کیفیتی یا تحویل رضایت‌بخش نیستند.

فرآیند پشتیبان
فعالیّت‌های غیرتولیدی (انجام شده در سایت یا در یک محلّ جداگانه) است که از یک (یا تعداد بیشتری) از سایت‌های تولیدی سازمان پشتیبانی می‌نمایند.

نگهداری جامع بهرهور
یک سیستم نگه‌داری و بهبود یک‌پارچگی سیستم‌های تولید و کیفیت از طریق ماشین آلات، تجهیزات، فرآیندها و کارکنان است که موجب ایجاد ارزش افزوده برای سازمان می‌شود.

 منحنی تبادل
ابزاری برای درک و ارتباط‌دهی ویژگی‌های طراحی‌های مختلف از یک محصول به یکدیگر؛ عملکرد محصول برای یک مشخصّه در محورY ها و دیگری در محور Xها نقشه‌برداری می‌شود، پس از آن یک منحنی برای نشان دادن عملکرد محصول نسبت به دو مشخصه ترسیم می‌شود.

فرآیند تبادل
روش توسعه و استفاده از منحنی‌های تبادل محصولات و مشخصّات عملکردی آنها که که رابطه‌ی بین گزینه‌های طراحی؛ و مشتری، فنّی، و اقتصادی ایجاد می‌نماید.

درباره‌ی سید مجتبی موسوی

دانش‌آموخته‌ی مهندسی صنایع با گرایش تولید صنعتی، با بیش از ۱۶ سال تجربه در زمینه‌ی سیستم‌های مدیریت کیفیت، لجستیک، تحقیق‌وتوسعه، فنآوری اطلاعات و مالی. در سال‌های آغازین با چند شرکت به‌عنوان مدیر تضمین کیفیت و نماینده‌ی مدیریت همکاری نموده‌ام و بیش از هفت سال است که به عنوان متولی سیستم‌های مدیریت کیفیت با شرکت‌های مختلف در صنایع ریلی، صنایع خودرو، صنایع خانگی، الکترونیک، سازه‌های بتنی و سایر صنایع همکاری داشته‌ام. عمده‌ی فعالیت‌های من در زمینه‌های مدیریت، مشاوره، تدریس و ممیزی سیستم‌های مدیریت شامل حوزه‌های مختلف سیستم‌های مدیریت، ایمنی‌وبهداشت شغلی و محیط‌زیستی؛ و همچنین نظامنامه‌های SPC، APQP، PPAP، FMEA و MSA و سایر ابزار مهندسی کیفیت و نرم‌افزارهای مربوطه بوده و همواره در جستجوی به‌روزآوری دانش و کسب تجربیات جدید هستم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *